Raskošni vez štampujit upisan u registar nematerijalnog kulturnog nasleđa
Tehnika dekorativnog veza štampujit koju neguje vlaška zajednica u istočnoj Srbiji, jedan je od šest elemenata “živog nasleđa” Srbije, koji su upravo upisani u Nacionalni registar nematerijalnog kulturnog nasleđa, saopštavaju iz Etno mreže.
![Raskošni vez štampujit upisan u registar nematerijalnog kulturnog nasleđa Raskošni vez štampujit upisan u registar nematerijalnog kulturnog nasleđa](https://013info.rs/wp-content/uploads/sites/5/2023/12/vez-jpg.webp)
Nedavnom odlukom Nacionalnog komiteta za nematerijalno kulturno nasleđe, uz 57 postojećih elemenata, pored veza štampujit, upisani su još i plivanje za Bogojavljenski krst, sviranje na tamburici samici, sarački i ćurčijski zanat i mavanje kumbara (okretanje zapaljenih baklji).
Raskošni vez koji se koristi mahom za ukrašavanje svečane ženske nošnje, upisan je u nacionalni registar na inicijativu krovnog udruženja proizvođača rukotvorina Etno mreže i lokalnih udruženja “Misija kreativa” iz Kladova i “Nego” iz Negotina, a uz podršku Ministarstva kulture i NALED-a.
„Štampujit“ je vrsta veza koji se izvodi tehnikom omčastog boda na plišu, a kojim se u Negotinskoj Krajini i priobalju Dunava najčešće ukrašava svečana ženska nošnja. Tehnika štampujit je dobila ime zbog načina prenošenja šare koja je nalik štampanju.
Dosije za upis ovog autentičnog vlaškog nasleđa izradila je Dušanka Botunjac, akademska slikarka, primenjena umetnica, posvećena čuvarka motiva Negotinske krajine i edukatorka Etno mreže.
„Naš kraj obiluje sa mnogo tekstilnog materijala, ali ono na šta svi reaguju na velikim izložbama van zemlje jesu komadi ukrašeni vezom štampujit. Posebno sam ponosna što smo doprineli da se ovaj element sačuva i upiše u nacionalni registar“, kaže Botunjac.
Članice krovnog udruženja proizvođača rukotvorina širom Srbije “Etno mreža” su ranije bili inicijatori i da se u registar upišu i očuvaju staparsko i sjeničko-peštersko ćilimarstvo, dvopređne čarape i izrada ojica.