Reditelj Gregor Božič u fokusu dvanaeste revije Dani slovenačkog filma

Program je osmislila selektorka Sonja Đekić, a njegovim uvođenjem koncept revije dodatno se širi, uz pomeranje fokusa sa reprezentativnog pregleda produkcije ka dubljem razumevanju pojedinačnih autorskih praksi: „Pored filma, Božič se bavi i pomologijom – i to ne samo kroz film i fotografiju: zasadio je sopstveni voćnjak kao genetsku banku starih sorti voća iz goriškog kraja, u kojem živi. Uz to, njegovo dosledno opredeljenje za rad na filmskoj traci danas čini ga gotovo ekscentričnim“.

Prema rečima Sonje Đekić, cilj novog selektorskog koncepta je ne samo predstavljanje jednog autora već i otvaranje prostora za prepoznavanje šireg senzibiliteta savremenog slovenačkog filma i srodnih autorskih poetika.

U okviru ove programske celine, nazvane Plodovi sunca Gregora Božiča, u subotu, 16. maja od 20 sati biće prikazana tri Božičeva filma: „Cipele iz Trsta“ (2014), „Playing Men“ (2017) i „Obična kruška“ (2025), koji će publiku pažljivo uvesti u njegovu poetiku obeleženu snažnim, bajkovitim slikama i hibridnim pristupom filmskom mediju, dok će masterklas sa autorom, takođe na programu Revije, pružiti polaznicima dublji uvid u njegov proces rada.

U filmu „Cipele iz Trsta“ starica iz Benečije priseća se događaja iz svoje mladosti. U oživljenom, krhkom trenutku lepote, koji je jednoj devojci nakratko osvetlio tešku posleratnu svakodnevicu, ogleda se sudbina zajednice sa slovenačko-italijanske granice.

Ostvarenje „Playing Men“ reditelja Matjaža Ivanišina, na kom se Božič potpisuje kao direktor fotografije, prati reditelja koji se tokom snimanja dokumentarnog filma o muškarcima i starim igrama koje se i danas igraju suočava sa dubokom stvaralačkom krizom. Postepeno počinje svoju okolinu da doživljava kao deo igre. Uspomene iz detinjstva i slike iz nezavršenog projekta prepliću se u odu apsurdnosti samog stvaralačkog čina.

„U ne tako dalekoj budućnosti, pogođenoj klimatskom krizom, grupa naučnika analizira arhivske snimke poljoprivrednika iz prošlosti kako bi razumela kakav je bio odnos čoveka i prirode“, stoji u sinopsisu ostvarenja „Obična kruška“. Inspirisan nestajanjem starih vrsta voća, kroz spoj dokumentarnog materijala i fikcije, film odaje počast tradiciji voćarstva koja polako odumire, ali i filmskoj umetnosti, naglašavajući njihovu bliskost u pogledu mašte, posvećenosti i odnosa prema zajednici.

Gregor Božič je filmski reditelj, direktor fotografije i istraživač mediteranske pomologije. Studirao je filmsku režiju i kameru na Filmskoj akademiji u Ljubljani (AGRFT) i u Berlinu (DFFB), kao i savremene vizuelne umetnosti u studiju Le Fresnoy u Francuskoj.

Filmovi na kojima je radio kao reditelj i kao direktor fotografije prikazani su na brojnim međunarodnim filmskim festivalima, među kojima su Kan, Toronto, Lokarno, Roterdam, Marsej, Kamerimaž, Goa, Talin, Njujork i Šangaj, a nagrađeni su nekim od najznačajnijih filmskih nagrada, kao što su Zlatna palma za najbolji kratki film, Evropska filmska nagrada (EFA) za najbolji dokumentarni i kratki film, nagrada Tigar za najbolji dugometražni film u Roterdamu, nagrada za najbolji debitantski film u Talinu, nagrada Cezar i mnoge druge.

Od 2008. godine sprovodi kontinuirano istraživanje starih i endemskih mediteranskih sorti voća, u okviru kojeg sarađuje sa voćarima iz pograničnog područja Italije i Slovenije. Godine 2010. zasadio je sopstveni voćnjak kao genetsku banku i napisao knjigu „Plodovi sunca“, koja opisuje sve pronađene sorte i priče povezane s njima. Njegov rediteljski debi, dugometražni igrani film „Priče iz kestenove šume“, premijerno je prikazan na Međunarodnom filmskom festivalu u Torontu 2019. godine i od tada je prikazan na više od 50 međunarodnih filmskih festivala. Laureat je nagrade Vesna za najbolju fotografiju na Festivalu slovenačkog filma u Portorožu 2025. godine za film „Fiume o morte!“.

Da podsetimo, manifestaciju Dani slovenačkog filma otvoriće film „Nestašne devojke“ rediteljke Urške Đukić, a zatvoriće „Fantasy“ rediteljke Kukle, dve snažne autorske tačke koje uokviruju tematski i estetski luk ovogodišnje selekcije, oličen u novoj generaciji slovenačkih rediteljki.

Program Revije obuhvata 19 filmova različitih formata, koji će biti prikazani sa prevodom na srpski jezik. Revija donosi i niz pratećih sadržaja: pored pomenutog master-klasa, tu je i tribina posvećena umetničkom pokretu OHO, osvrt dr Ivane Kronje na savremene poetike slovenačkih autorki mlađe generacije i razgovori sa publikom nakon filmskih projekcija.

Revija „Dani slovenačkog filma“ i ove godine potvrđuje svoju ulogu važnog mesta susreta i kulturne razmene između Srbije i Slovenije, nudeći specifičan pogled na slovenački film i omogućavajući značajan kritički i analitički uvid u njegove savremene tendencije.