Nakon 110 godina rešena misterija narandžastih mačaka
Više od 110 godina nakon što je američki genetičar Klerens Kuk Litl postavio hipotezu o nasleđivanju narandžaste boje dlake kod mačaka, naučnici su konačno potvrdili njegove pretpostavke.
Podeli vest:
Dve nezavisne studije sprovedene u SAD-u i Japanu otkrile su genetski ključ za ovu živopisnu boju, što je ujedno rešilo misteriju koja je dugo zbunjivala naučnu zajednicu.
Genetičar Greg Barš sa Stenforda i njegov kolega Hirojuki Sasaki sa Kjušu unvierziteta proučavali su mačje genome kako bi identifikovali gen odgovoran za ovu specifičnu boju dlake. Obojica su došli do istog zaključka – gen Arhgap36, smešten na X hromozomu, igra ključnu ulogu.
Studije su pokazale da ovaj gen kod narandžastih mačaka proizvodi značajno veću količinu RNK molekula, što dovodi do stvaranja svetlocrvenog pigmenta u ćelijama dlake. Za razliku od mutacija koje uzrokuju boje poput crvene kod drugih životinja, poput pasa ili ovaca, kod mačaka je proces vezan za X hromozom i specifičan za ovu vrstu.
Jedan od razloga zašto većinu narandžastih mačaka čine mužjaci leži upravo u njihovoj genetici. Muške mačke nasleđuju samo jedan X hromozom od svoje majke, dok ženke imaju dva X hromozoma – po jedan od svakog roditelja. Da bi ženka bila narandžasta, mora naslediti dve varijante gena Arhgap36, što je retka pojava.
Mačke koje imaju mešavinu narandžastog i crnog krzna pojavljuju se kod ženki jer one mogu da nose različite verzije gena na svakom X hromozomu. Mužjaci s takvom bojom dlake veoma su retki i obično imaju dodatni X hromozom (XXY), što ih često čini sterilnima.
Gen Arhgap36 već je bio poznat po svojoj ulozi u embrionalnom razvoju, ali njegovo učešće u pigmentaciji predstavlja značajno otkriće.
„Proučavanje boje dlake omogućuje nam razumevanje kako ćelije međusobno komuniciraju“, objašnjava Kristofer Kelin, genetičar sa Stenforda i koautor američke studije.
Naučnici smatraju da ovo otkriće otvara vrata novim istraživanjima o osnovnim biološkim procesima, posebno o načinu na koji pigmentne ćelije reaguju na signale iz svoje okoline. Sledeći korak, prema profesoru Sasukiju, mogao bi biti istraživanje istorije ove genetske varijacije – kada se pojavila i kako se proširila među mačkama širom sveta.
Zanimljivo je da narandžaste mačke imaju dugu istoriju – njihov lik se pojavljuje u egipatskoj grobnoj umetnosti, a i danas su omiljene u pop kulturi, od Garfilda do Kruka iz Harija Potera.
Ipak, iako su ikonične, ostaju retkost u stvarnom svetu.
Podeli vest:
