Izložba „Pjetro Gicardi: Neobuzdana lepota” u Salonu Oto Bihalji-Merin

Na izložbi će biti prikazano 30 dela iz kolekcije Casa Museo Al Belvedere Pietro Ghizzardi iz Boreta u Italiji, kao i jedno delo iz privatne kolekcije iz Srbije. Saradnju dve institucije inicirala je dr Ivana Bašičević Antić, koja je bila zadužena i za izbor dela.

Kustoskinje izložbe su Senka Latinović i Danica Đorđević Janković. Izložbu prati bogat katalog sa centralnim tekstom kustoskinje Art brut zbirke Centra Žorž Pompidu Kristine Agostineli, kao i uvodnim tekstovima Đulije Moreli Gicardi i dr Ivane Bašičević Antić.

Pjetro Gicardi (1906–1986), koji se danas smatra jednim od najznačajnijih predstavnika evropske autsajderske umetničke scene, rođen je u skromnoj seljačkoj porodici u okolini Mantove. Potpuno samouk, strast prema crtanju i slikanju pokazivao je od najranijeg detinjstva, koristeći boje koje je sam pripremao od čađi, lucerke, zemlje i životinjske krvi.

Najčešće je slikao portrete žena, potpuno anonimnih ili pak čuvenih filmskih zvezda tog vremena, zatim poznate istorijske ličnosti, životinjski svet i autoportrete.

Kristina Agostineli u svom tekstu ističe: „Gicardi ne traži stvarnu ili naturalističku sličnost svojih subjekata; pre bi se moglo reći da je sklon da ublaži njihove specifične i odmah prepoznatljive crte kroz proces dekonstrukcije, kako bi došao do lične, intimne interpretacije onoga što leži izvan vidljivog, izvan onoga što je, iako predmet divljenja, utoliko nedostižnije. U tom smislu, njegovo slikarstvo je neminovno vizionarsko. To je gest koji preobražava, koji iskrivljuje da bi se rekonfigurisao, koji dekonstruiše da bi se rekonstruisao.“

Đulija Moreli kao ključnu činjenicu navodi to da Gicardi u središte svoje poetike stavlja čovečanstvo i potragu za vezom koju sa njim ostvaruje: „Kroz ličan i prepoznatljiv stil, nastojao je da izrazi sopstvenu viziju ljudskog bića. Njegova dela nisu lepa u popularnom smislu te reči, već se oslanjaju na slobodnu i duboko ličnu koncepciju lepote, izraženu kroz sopstveni vizuelni rečnik i stavljenu u dijalog sa slikama seoske kulture iz koje je potekao.“

Ivana Bašičević Antić u svom tekstu povlači zanimljive paralele: „Njegova najprepoznatljivija metoda – kolaž i aproprijacija fotografskih isečaka iz ilustrovanih časopisa i dnevne štampe – neposredno rezonuje sa postulatima dadaizma, nadrealizma i konceptualnih tokova šezdesetih godina. Ugradnja medijskog ready-made materijala u slikarsku površinu, subverzija granice između visoke i popularne kulture, dekontekstualizacija pronađene slike – sve su to strategije koje Gicardija pozicioniraju unutar šireg polja neoavangardnih istraživanja. Upravo ta nesvesna podudarnost čini njegovu praksu posebno zanimljivom za savremenu istorijsko-umetničku analizu.“

Gicardijevo stvaralaštvo je prvi put šire prepoznato 1961. godine na likovnoj izložbi Città di Guastalla, a 1968. je nagrađen zlatnom medaljom predsednika Republike na nacionalnoj izložbi Città di Luzzara. Baš iz Lucare je poticao i poznati intelektualac i filmski stvaralac, neorealista Čezare Zavatini, koji je zapazio, podržao i promovisao Gicardijev rad.

Godine 1976. izdavačka kuća Einaudi objavila je njegovu autobiografiju Mi richordo anchora (Još uvek se sećam), koja je 1977. osvojila prestižnu nagradu Premio Letterario Viareggio. Knjiga je adaptirana za pozorišnu scenu, objavljena na ploči i ponovo izdata u izdavačkoj kući Quodlibet 2016. godine.

Gicardijeva dela nalaze se u značajnim međunarodnim zbirkama u Francuskoj, Nemačkoj, Švajcarskoj, Austriji i Japanu, a bila su prikazana na izložbama širom Evrope i sveta. Godine 2025. dokumentarni film Pietro Ghizzardi: pittore contadino (Pjetro Gicardi: Slikar-seljak) reditelja Mikelea Gandina iz 1965. godine prikazan je u Gran Paleu u Parizu u okviru Art brut festivala. Ovaj kratki film publika će imati priliku da pogleda i na izložbi Pjetro Gicardi: Neobuzdana lepota.

Izložba će biti otvorena do 6. decembra 2026. Više informacija biće dostupno na veb-sajtu Muzeja naivne i marginalne umetnosti www.mnmu.rs, kao i na muzejskim društvenim mrežama.