Ko ima pravo na beneficirani radni staž – na spisku oko 40 industrija i institucija
Beneficirani radni staž je moguć u skoro 40 industrija u Srbiji, a trenutno to pravo ima više od 100.000 radnika.
![Ko ima pravo na beneficirani radni staž – na spisku oko 40 industrija i institucija Ko ima pravo na beneficirani radni staž – na spisku oko 40 industrija i institucija](https://013info.rs/wp-content/uploads/sites/5/2023/10/slem-radnik-1-jpg.webp)
Jedna godina provedena na takvom radnom mestu se računa kao 14 meseci ili čak 15, 16 ili godinu i po dana.
Zato možete otići u penziju i sa 50 godina, odnosno sa 14 godina radnog staža manje nego što je inače potrebno, a da vam pritom penzija bude i do 20 odsto veća.
Pravo na beneficirani radni staž imaju svi koji su zaposleni na poslovima na kojima je rad naročito težak, opasan i štetan po zdravlje sa jedne strane, piše Blic.
Zaposleni u nekim državnim institucijama
Pravo na beneficirani staž imaju zaposleni u MUP, BIA, VBA, VOA, Ministarstvu spoljnih poslova, Upravi za izvršenje krivičnih sankcija, Poreskoj policiji, Vojsci Srbije, a od decembra 2019. godine i sudije, tužioci i zamenici tužioca.
- MUP, MSP, BIA, VBA, VOA, Uprava za izvršenje krivičnih sankcija, Poreska policija, Vojska Srbije: sa navršenjem 55 godina života i 24 godine staža osiguranja od čega 14 godina efektivno provedenih na radnim mestima na kojima se staža osiguranja računa sa uvećanim trajanjem;
- podoficir i oficir u Vojsci Srbije: 53 godine života i 40 godina penzijskog staža;
- pukovnik u Vojsci Srbije: 54 godine života i 40 godina penzijskog staža;
- pripadnici specijalnih jedinica BIA, VBA i VOA: 53 godine života i 20 godina efektivno provedenih na određenim specifičnim poslovima u specijalnoj jedinici;
- ostali policijski službenici: 60 godina života i 25 godina rada od čega 15 godina efektivno preovedenih na radnim mestima na kojima se staža osiguranja računa sa uvećanim trajanjem.
Baletski igrači i operski pevači na spisku za beneficirani radni staž
Sa druge strane, pravo na beneficirani radni staž imaju i zanimanja definisana u Pravilniku o radnim mestima, odnosno poslovima na kojima se staž osiguranja računa sa uvećanim trajanjem. Na tom spisku se nalazi 37 različitih industrija, tj. sektora:
- Rudnici
- Geološka i rudarska istraživanja
- Crna metalurgija-železare
- Obojena metalurgija
- Livnice
- Kovačnice
- Proizvodnja vatrostalnog materijala
- Vatrostalno zidanje
- Proizvodnja i prerada nafte i proizvodnja tečnog naftnog gasa
- Šumarstvo i drvna industrija
- Hemijska industrija
- Namenska proizvodnja eksploziva i eksplozivnih materija
- Rečna brodogradnja i brodoremont
- Proizvodnja stakla
- Saobraćaj
- Izgradnja i održavanje dalekovoda i nadzemnih vodova
- Građevinarstvo
- Grafička industrija
- Kožarsko-prerađivačka industrija
- Tekstilna industrija
- Gumarska industrija
- Farmaceutska industrija
- Proizvodnja električne energije (termoelektrane i toplane)
- Proizvodnja akumulatora
- Industrija mesa
- Industrija kablova
- Rad na niskim temperaturama
- Rad pod vodom
- Indstruija viskoznih proizvoda i celuloze
- Proizvodnja hlora i lužine
- Komunalna delatnost
- Zdravstvene ustanove
- Proizvodnja vagona
- Umetnička delatnost
- Nuklearna postrojenja i laboratorije
U nekim od ovih sektora i industrija sam nekoliko zanimanja ima pravo na beneficirani radni staž, dok se u drugima na spisku nalazi veći deo radnih mesta u industriji.
Zanimljivo je da se na spisku beneficiranih zanimanja nalaze i baletski igrači i operski pevači, rame uz rame sa rudarima, roniocima, pilotima…
Koji su uslovi za beneficirani radni staž?
Da bi se staž osiguranja računao sa uvećanim trajanjem (tj. da bi se računao beneficirani radni staž) potrebno je da se lice efektivno bavilo opasnim poslovima minimum 10 godina, za starosnu penziju, i 5 godina, za invalidsku penziju.
Takođe, pravo na beneficirani radni staž imaju i svi koji sami sebi plaćaju staž, pod uslovom da se utvrdi da su zaista radilil teške i opasne poslove koji su zakonski obuhvaćeni ovom beneficijom.
Koeficijent prevremene penzije
Što se tiče samog koeficijenta, on se obračunava u zavisnosti od težine posla, opasnosti i štetnosti za zdravlje kao i preduzetih mera zaštite na radu. Jedna godina provedena na takvom radnom mestu se računa kao 14,1 5, 16 ili 18 meseci.
Što se tiče obračuna penzije, jedina razlika je što se za obračun ličnog koeficijenta kod beneficiranih penzija uzimaju zarade ostvarene od 1. januara 1996. godine. Kod ostalih osiguranika u pitanju je 1. januar 1970. godine, što penziju po beneficiranim uslovim uvećava za 20 odsto.
Snižavanje starosne granice
Kako piše na sajtu Zavoda za socijalno osiguranje, starosna granica se snižava osiguraniku, koji je na radnim mestima na kojima se staž osiguranja računa sa uvećanim trajanjem (beneficirani staž), navršio najmanje 2/3 od ukupno navršenog staža osiguranja, zavisno od stepena uvećanja staža za po jednu godinu, i to:
- za svakih pet godina provedenih na radnom mestu, odnosno poslu na kome se efektivno provedenih 12 meseci računa u staž osiguranja kao 14 meseci;
- za svake četiri godine provedene na radnom mestu, odnosno poslu na kome se efektivno provedenih 12 meseci računa u staž osiguranja kao 15 meseci;
- za svake tri godine provedene na radnom mestu, odnosno poslu na kome se efektivno provedenih 12 meseci računa u staž osiguranja kao 16 meseci;
- za svaku jednu godinu i šest meseci provedenih na radnom mestu, odnosno poslu na kome se efektivno provedenih 12 meseci računa u staž osiguranja kao 18 meseci.
Starosna granica se može sniziti najviše do 55 godina života, a osiguranicima koji rade na poslovima na kojima se staž osiguranja računasa uvećanim trajanjem tako da se 12 meseci računa kao 18 meseci, starosna granica se može sniziti najviše do 50 godine života.